17 september 2026
Veel vrouwen merken rond de overgang dat hun lichaam verandert. Het gewicht loopt langzaam op, vet lijkt zich vaker rond de buik te verzamelen of afvallen kost ineens meer moeite dan een aantal jaren geleden. Soms gebeurt dat terwijl je naar eigen idee niet anders bent gaan eten.
Dat kan frustrerend zijn, maar gewichtstoename tijdens de overgang is niet simpelweg een kwestie van te veel eten of te weinig wilskracht. Hormonale veranderingen kunnen invloed hebben op je lichaamssamenstelling en vetverdeling. Tegelijkertijd spelen leeftijd, spiermassa, beweging, slaap, stress en eetpatroon een belangrijke rol.
In dit artikel leggen we uit waarom afvallen tijdens de overgang soms moeilijker wordt, wat er met buikvet en spiermassa kan gebeuren en welke mogelijkheden er zijn wanneer leefstijlaanpassingen alleen onvoldoende resultaat geven.
De overgang is de periode waarin de werking van de eierstokken verandert en de productie van hormonen zoals oestrogeen afneemt. Deze hormonale verandering kan verschillende effecten hebben op het lichaam.
Een van de veranderingen die in onderzoek wordt gezien, is een verschuiving in de lichaamssamenstelling. Tijdens de overgang kan de hoeveelheid vetmassa toenemen en kan vet zich relatief vaker rond de buik ophopen. Tegelijkertijd kan de hoeveelheid vetvrije massa, waaronder spiermassa, afnemen.
Dat betekent niet dat iedere vrouw automatisch aankomt tijdens de overgang. Ook betekent het niet dat hormonen de enige oorzaak zijn. Leeftijd, voedingspatroon, dagelijkse beweging, slaap, stress en genetische aanleg blijven belangrijk.
De overgang kan deze factoren echter wel bij elkaar brengen. Daardoor kan het voelen alsof dezelfde aanpak die vroeger werkte ineens minder effect heeft.
Vooral de daling van oestrogeen krijgt veel aandacht wanneer het gaat over gewicht tijdens de overgang. Oestrogeen speelt namelijk niet alleen een rol bij de menstruatiecyclus, maar heeft ook invloed op verschillende processen in het lichaam.
Tijdens en na de overgang wordt onder andere een verandering gezien in de manier waarop lichaamsvet wordt verdeeld. Waar vet voor de overgang vaker rond heupen en bovenbenen wordt opgeslagen, kan na de overgang relatief meer vet rond de buik terechtkomen.
Het is daarom mogelijk dat het getal op de weegschaal niet enorm verandert, terwijl de vorm en samenstelling van het lichaam wel veranderen.
Dat is ook een van de redenen waarom alleen naar lichaamsgewicht kijken niet altijd voldoende is. Middelomtrek, spiermassa, beweging en andere gezondheidsfactoren kunnen eveneens relevant zijn.
Een veelgehoorde klacht is dat er tijdens de overgang meer buikvet ontstaat. Onderzoek naar vrouwen tijdens en na de overgang laat inderdaad zien dat centrale vetopslag kan toenemen.
Daarbij spelen waarschijnlijk meerdere factoren tegelijkertijd:
Vooral vet dat zich rond de buik en organen bevindt, verdient aandacht. Een grotere hoeveelheid visceraal buikvet hangt samen met een verhoogd risico op onder andere diabetes type 2 en hart- en vaatziekten.
Het doel hoeft daarom niet alleen te zijn om zo snel mogelijk kilo’s kwijt te raken. Het verbeteren van lichaamssamenstelling, conditie, spierkracht en metabole gezondheid is minstens zo belangrijk.
Vaak wordt gezegd dat de stofwisseling tijdens de overgang plotseling veel trager wordt. Dat is te eenvoudig.
Ook het ouder worden zelf speelt namelijk een rol. Naarmate we ouder worden, kunnen we spiermassa verliezen en minder actief worden. Spieren gebruiken energie, waardoor het behoud van spiermassa belangrijk is voor het dagelijkse energieverbruik.
Daarnaast kunnen overgangsklachten indirect invloed hebben. Slecht slapen door nachtelijk zweten of opvliegers kan bijvoorbeeld invloed hebben op energie, beweging en eetgedrag.
De combinatie van leeftijd, hormonale veranderingen, spiermassa, activiteit, slaap en voeding is daarom belangrijker dan het idee dat de stofwisseling door de overgang simpelweg wordt “uitgeschakeld”.
Wanneer afvallen niet lukt, wordt al snel gedacht dat iemand simpelweg minder moet eten en meer moet bewegen. In de praktijk is gewichtsregulatie veel ingewikkelder.
Bij vrouwen in de overgang kunnen verschillende factoren tegelijkertijd aanwezig zijn:
Het is daarom belangrijk om verder te kijken dan alleen calorieen.
Lees ook waarom afvallen vaak niet lukt en wat er echt speelt.
De term food noise wordt steeds vaker gebruikt voor het voortdurend of opvallend vaak bezig zijn met eten.
Denk bijvoorbeeld aan gedachten als:
Food noise is op dit moment geen afzonderlijke medische diagnose en er bestaat geen vaste medische test waarmee je kunt bepalen of iemand het heeft. Het is vooral een term waarmee mensen een sterke mentale aandacht voor eten beschrijven.
Bij sommige mensen kunnen honger, trek en gedachten aan eten het moeilijker maken om langdurig een ander eetpatroon vol te houden.
Dat betekent niet automatisch dat medicatie nodig is. Het is wel een voorbeeld van waarom gewichtsregulatie meer omvat dan alleen weten wat gezonde voeding is.
Ook tijdens de overgang blijven leefstijlveranderingen een belangrijk onderdeel van gezond gewichtsverlies. Het gaat daarbij niet alleen om minder eten.
Voldoende eiwitten kunnen bijdragen aan het behoud van spiermassa. Dat is vooral relevant wanneer je gewicht wilt verliezen, omdat tijdens gewichtsverlies naast vetmassa ook vetvrije massa verloren kan gaan.
Hoeveel eiwit passend is, verschilt per persoon. Onder andere lichaamsgewicht, leeftijd, activiteit, nierfunctie en andere medische omstandigheden kunnen hierbij een rol spelen.
Beweging helpt niet alleen bij energieverbruik. Het ondersteunt ook conditie, spiermassa, botgezondheid en algemeen functioneren.
Juist tijdens en na de overgang kan krachttraining waardevol zijn om spieren zo goed mogelijk te behouden.
Lees meer over obesitas medicatie en sporten.
De overgang kan gepaard gaan met opvliegers, nachtelijk zweten en slaapproblemen. Wanneer je langdurig slecht slaapt, kan dat invloed hebben op je energie, eetgedrag en motivatie om te bewegen.
Slaap is daarom geen detail, maar onderdeel van een bredere aanpak.
Een zeer streng dieet kan op korte termijn gewichtsverlies geven, maar is lang niet altijd duurzaam. Een voedingspatroon moet voldoende voedingsstoffen bevatten en passen binnen je dagelijks leven.
Lees bijvoorbeeld meer over voeding tijdens een behandeling met GLP-1 medicatie.
Wanneer afvallen ondanks meerdere serieuze pogingen niet lukt, kan het verstandig zijn om niet alleen naar voeding te kijken.
BMI, gewichtsverloop, middelomtrek, bestaande aandoeningen, medicijngebruik en eerdere behandelingen kunnen allemaal relevant zijn.
Een paar kilo aankomen betekent niet automatisch dat er sprake is van een medisch probleem.
Overgewicht en obesitas kunnen echter het risico verhogen op verschillende aandoeningen, waaronder diabetes type 2, hoge bloeddruk, slaapapneu en hart- en vaatziekten.
Daarom kan het verstandig zijn om naar het totale gezondheidsrisico te kijken in plaats van alleen naar een ideaal gewicht.
Wil je weten hoe lichaamsgewicht doorgaans wordt beoordeeld? Lees dan ook wanneer je gewicht echt gezond is of gebruik onze BMI-calculator.
Wanneer er sprake is van overgewicht of obesitas en leefstijlveranderingen onvoldoende resultaat geven, kan medicamenteuze behandeling in bepaalde situaties worden overwogen.
Er bestaan verschillende soorten obesitas medicatie. Daaronder vallen behandelingen die aangrijpen op GLP-1 en behandelingen die aangrijpen op zowel GLP-1 als GIP.
Deze medicijnen kunnen onder andere invloed hebben op verzadiging, eetlust en voedselinname. Welke behandeling eventueel passend is, verschilt per persoon.
Specifiek onderzoek naar het gebruik van deze middelen bij vrouwen tijdens en na de overgang neemt toe. De beschikbare gegevens zijn veelbelovend voor gewichtsbehandeling, maar menopauze-specifiek onderzoek is nog beperkter dan onderzoek naar obesitas medicatie in de algemene bevolking.
De overgang op zichzelf is dan ook geen reden om obesitas medicatie te gebruiken.
Een behandeling moet worden beoordeeld op basis van het totale medische beeld.
Obesitas medicatie is geen behandeling die voor iedereen geschikt is. Daarom vindt bij Jouw Leefstijlhulp eerst een medische beoordeling plaats.
Daarbij wordt onder andere gekeken naar:
Op basis daarvan kan worden beoordeeld of een medisch begeleide behandeling bij obesitas medicatie passend kan zijn.
Wanneer je tijdens de overgang aankomt of merkt dat afvallen moeilijker wordt, betekent dat niet automatisch dat je iets verkeerd doet.
De overgang kan gepaard gaan met veranderingen in vetverdeling en lichaamssamenstelling. Tegelijkertijd kunnen slaap, stress, spiermassa, voedingspatroon, beweging en leeftijd een rol spelen.
Daarom werkt dezelfde oplossing niet voor iedereen.
Voor de een zijn aanpassingen in voeding, beweging en slaap voldoende. Voor een ander kan aanvullende medische behandeling worden overwogen wanneer er sprake is van overgewicht of obesitas.
Het belangrijkste is dat er niet alleen naar het getal op de weegschaal wordt gekeken, maar naar het volledige gezondheidsbeeld.
Heb je meerdere pogingen gedaan om af te vallen en merk je dat je gewicht tijdens of na de overgang een steeds groter probleem wordt? Bij Jouw Leefstijlhulp kijken we naar jouw persoonlijke en medische situatie.
De begeleiding vindt plaats binnen een multidisciplinaire aanpak met Dr. P.A.M. de Vries, internist-nefroloog en medisch specialist, Rachel Kuipers, gespecialiseerd verpleegkundige (BIG-registratie 19932171630), en begeleiding op het gebied van leefstijl.
Via onze online screening kun je eerst bekijken of een medisch begeleid traject mogelijk bij jouw situatie past.
Tijdens de overgang kunnen hormonale veranderingen invloed hebben op de lichaamssamenstelling en de verdeling van lichaamsvet. Daarnaast spelen leeftijd, spiermassa, beweging, voeding, slaap en stress een rol. Niet iedere vrouw komt tijdens de overgang aan.
Onderzoek laat zien dat tijdens de menopauzale overgang relatief meer vet rond de buik kan worden opgeslagen. De veranderende hormoonhuishouding speelt hierbij waarschijnlijk een rol, maar ook leeftijd en leefstijl zijn van invloed.
Afvallen kan tijdens de overgang moeilijker worden door een combinatie van veranderingen in lichaamssamenstelling, minder spiermassa, slaapklachten, stress, eetlust en een veranderend activiteitenniveau. Daarnaast kunnen medische aandoeningen en medicijngebruik een rol spelen.
De overgang vormt op zichzelf geen indicatie voor obesitas medicatie. Bij overgewicht of obesitas kan medicatie in bepaalde situaties onderdeel zijn van een behandeling. Een medisch specialist beoordeelt daarbij onder andere BMI, gewichtsverloop, medische voorgeschiedenis, bestaande aandoeningen, medicijngebruik en mogelijke contra-indicaties.
Er is nog relatief weinig onderzoek dat specifiek kijkt naar vrouwen tijdens en na de overgang. De beschikbare onderzoeken laten zien dat GLP-1 gebaseerde behandelingen ook in deze groep effect kunnen hebben op lichaamsgewicht en vetmassa, maar er is meer specifiek onderzoek nodig om eventuele verschillen goed vast te stellen.
Voor de medische informatie in dit artikel is onder andere gebruikgemaakt van recente wetenschappelijke publicaties over gewichtsregulatie, lichaamssamenstelling en obesitasbehandeling tijdens de overgang:
Let op: de informatie op deze pagina is algemeen van aard en vervangt geen persoonlijke medische beoordeling. Bespreek vragen over medicatie of behandeling met jouw medisch specialist bij Jouw Leefstijlhulp.
info@jouwleefstijlhulp.nl
+31 851 305 314
KVK nr. 86394673
Aanvragen
Over ons
BMI calculator
Obesitas medicatie
FAQ
Contact
© 2026 Jouw Leefstijlhulp | privacyverklaring | algemene voorwaarden | disclaimer | cookiebeleid | klachtenregeling
